“Valpreventie begint met vallen, voorkomen én weer opstaan!”

16 november 2016

Het thema ‘langer thuis wonen’ is bij mij altijd verweven met de gedachtegang: biedt de juiste informatie en middelen om dit mogelijk te maken. Houdt het bovenal praktisch en gericht op het dagelijks leven. In de praktijk ontmoet ik graag mensen die bezig zijn om dit ook waar te maken.

Zo was ik vorige week op bezoek bij fysiotherapie- en ergotherapiepraktijk Beter-Thuis in Oss. Deze praktijk is de grote motor achter het online initiatief Samen Beter Thuis. Praktijkhoudster Marian Fonville ziet met haar collega’s de dagelijkse realiteit bij mensen thuis als het gaat om het zorgen voor iemand anders (mantelzorg). En zoals de website het verwoord: ‘zelfzorg thuis’. In deze blog laat ik Marian Fonville aan het woord.

“Als fysiotherapeut ben ik gespecialiseerd in de ouderenzorg aan huis in Oss e.o., een echt praktijkmens. Daarnaast oprichtster van dit platform Samen Beter Thuis. Ik zie veel (voor)beelden die ik heel graag zou wil delen met anderen die te maken hebben met mantelzorg of zelfzorg, omdat het leerzaam kan zijn voor eigen situaties. Beelden die naast die leerzaamheid voor elkaar,  mij vaak ontroeren, verwonderen, doen bewonderen. Over daadkracht, enorme draagkracht en liefde voor een naaste.

Beelden over eenzaamheid, en teloorgang van het leven. Soms onthutsend of zorgelijk. Beelden over willen mee blijven doen in de maatschappij, over behoud van eigen regie, over participatie. Worstelingen met bureaucratie, instanties, en financiën. Beelden over de ondersteuning en de noodzaak van goede hulpmiddelen en het belang van goede instructies hiervan. Beelden over tips en handige, zelf verzonnen trucjes. Beelden over 24 uur rond de klok mantelzorg, voor een naaste, een kind, een partner met chronisch zorg, of voor iemand die gaat overlijden en terminaal is. Zorgen voor elkaar, niet omdat het moet, maar vooral omdat we dat willen. Maar wel met steun! Steun door kennis te delen en steun door goede hulpmiddelen en instructies hiervan. Wat mij drijft is een gevoel van urgentie. De noodzaak om waarden en kennis met elkaar te delen om de zorg thuis te vinden, verlichten, te verbinden, te versterken. Steeds meer kwetsbare ouderen, meer eenzaamheid, kleine sociale kringen, soms geen familie. Met elkaar voor goede zorg!”

 Ik vroeg aan Marian wat haar actueel bezig hield. Ze liet mij gelijk het thema valpreventie zien op de website; ‘de basis van langer thuis wonen mogelijk maken bij ouderen begint met goed vallen, voorkomen én weer opstaan.’  Juist bij ouderen begint het bij ‘recherchewerk’; het in kaart brengen van de gewoontes van een oudere en het in kaart brengen van de valrisico’s in huis. Dit betekent soms een woning aanpassen. Of juist nadenken om bepaalde risicovolle handelingen anders te gaan doen of wellicht de moeilijke keuze te maken om het niet meer te doen.

Marian vertelt me het verhaal van een patiënt die een rolstoel kreeg zonder antikiepsteun. Met alle gevolgen van dien. Via haar website zie ik later een filmpje terug over het belang van dit kleine extra steuntje.Weet u wat dit is? Marian legt uit: Een antikiepsteun voorkomt het achterover kiepen van de rolstoel. Het is een verlenging die vastzit achter aan het frame. Als er geen anti kiepsteun op de rolstoel zit kan deze makkelijk achterover kiepen. Eigenlijk zou dit standaard op een rolstoel moeten zitten.”

Waarom dit niet zo is, is niet duidelijk. Maar een zorgverzekeraar is uiteindelijk goedkoper uit in de investering van valpreventieve middelen dan dure (ziekenhuis)zorg na een ernstige val.

Tot slot bekijk ik het verhaal van een 90-jarige mevrouw. Ondanks haar hoge leeftijd doet ze er alles om ‘niet te vallen’ en is deze mevrouw op creatieve wijze haar keukentrapje voor andere doeleinden gaan inzetten. Een mooi filmpje waarin weer duidelijk wordt waar het om mag draaien in de zorg; als professional ben je een instrument om de keuzes die iemand over haar levensloop maakt te ondersteunen én mogelijk te maken. Uiteindelijk bespaar je veel onnodig leed en werkt het ook kostenbesparend. Dat noemen ze toch ‘twee vliegen in een klap slaan’?

Anni Tüski

met dank aan Marian Fonville van Samen Beter Thuis